Boekenpagina

De Decamerone is een verzameling van 100 verhalen geschreven door de Italiaanse geleerde en dichter Giovanni Boccacio gedurende 1349  - 1360. Het werk wordt beschouwd als één van de mooiste werken uit de Italiaanse literatuur en van belang voor de verdere ontwikkeling van het Italiaans.
De Decamerone bestaat uit 100 novellen verteld door 3 mannen en 7 vrouwen, tijdens een 14 dagen durend verblijf op een buitenplaats, op de vlucht voor de pest, die dan in Florence woedt. De titel is een samenstelling van 2 Griekse woorden die verwijzen naar de 10 dagen waarop de verhalen verteld worden. Op vrijdag werd er gebeden en op zaterdag besteedden de dames hun tijd aan hun toilet.

 

Het werk vertelt het verhaal van 10 jongelui van de hogere socaile klasse die Florence ontvluchten vanwege de pest. Ze trekken zich terug in een villa in de heuvels buiten Fiesole. Er zijn strikte regels, en verdelen hun tijd tussen musiceren, dansen en spelletjes. In de namiddag wordt de tijd besteed aan het vertellen van verhalen, één door elk. Elke dag wordt een koning of koningin aangesteld die het thema van de verhalen van die dag zal vastleggen: een raamvertelling.

 

Een thema dat frequent voorkomt in de Decamerone is het thema van de waanzin, veroorzaakt door de verliefdheid. Met deze waanzin wordt de spot gedreven en dikwijls loopt het verhaal dramatisch af voor (één van) de geliefden. De liefde is voor Boccaccio de bijzondere natuurkracht, een kracht die niet onderdrukt kan worden, en die zowel vreugde en genot als pijn brengt. De liefde werkt voor alle mensen in alle sociale klassen en veroorzaakt conflicten en problemen omdat ze botst met culturele gewoontes in alle sociale structuren. De deugd bestaat uit het vermogen om die instincten te volgen en te beheersen. Hiermee zet de auteur zich af tegen de kerk.
Volgens Boccaccio wordt het leven gestuurd door 2 krachten; de natuur en het lot van fortuin, ook wel de geblinddoekte dame Fortuna (vergelijk O, Fortuna van Orff), De mens krijgt van de natuur zijn gaven, instinct en intelligentie en afkomst en sociale rang. Dame Fortuna creëert de (on)gunstige omstandigheden van de externe wereld waarin de mens leeft. Het is de combinatie van die 2 krachten die het leven bepaalt.

 

Vele menselijke eigenschappen passeren de revue: spotlust, wrede gewetenloosheid, naïviteit, scherpzinnigheid, bedrog, grappigheid en vrolijkheid, intelligentie. De Decamerone is berucht om zijn erotische verhalen, maar alles wordt subtiel verteld en valt eerder ondeugend te noemen, soms met pittige humor en spot met de geestelijkheid en de gezagdragers.
Met schone, zorgvuldig geschreven taal schrijft Boccaccio de 100 verhalen. Hij is een dichter die zijn woorden laat vloeien van waterval naar een beek. De schitterende geconstrueerde zinnen maken het werk tot een literair hoogstandje van bijzonder niveau.

 

Ik laat de dichter zijn laatste woorden herhalen waarin hij zich richt tot de dames, de donna's die naar hij hoopt zijn boek waardevol zullen vinden:
"Laat dus iedere dame vrij zijn om te zeggen en te geloven wat ze er van vindt, maar voor mij is het nu tijd om dit verhaal tot een einde te brengen, met mijn nederige dank aan Hem, wiens hulp en begeleiding ik, na zo lang labeur, het beoogde doel bereikt heb. En laat u, lieve dames, zich overleveren aan zijn genade en rust, en denk aan mij indien u ooit op enigerlei wijze baat zou hebben voor het lezen van deze verhalen."

"De bibliotheek van onvervulde dromen" (wat een prachtige titel overigens) van Peter Manseau, begint met 'noot van de vertaler. Kort dacht ik dat het werkelijk een noot van de Nederlandstalige vertaler was, maar deze noot IS het begin van de roman.

 

De roman is een treffen tussen een IK figuur, een vertaler en Usik Malpesj. De Ik figuur is een jongenman die werkt in het boekenmagazijn van de Joodse Culture Organisatie en brengt hem in contact met Malpesj.
Malpesj overhandigt hem 22 registerboeken, zijn memoires in het Jiddisch om te vertalen. De vele verwijzingen naar het Jiddisch zijn niet hinderlijk, ze brengen een mysterieuze kant van de roman naar voren.

 

In delen krijgen we, via de vertaler, het levensverhaal van Malpesj tot ons. Een verhl over Russische joodse immigranten, over liefde, verlies, hoop en taal. Andere boeken zijn er als markering in aanwezigg. Poesjkin, Dostojevski, een bijbelboekje en meer. Het levensverhaal wordt afgewisseld met de noten en de vertellingen van de vertaler zelf.

 

Zo is het net of de roman een bibliotheek op zich zelf is. Manseau toont aan hoe een vertaler moet leren dansen op het ritme van de nuance. Het boek is een rijke roman over een volk, hun taalkundige rijkdom.
Het boek is een genot om te lezen.

'Toen Gregor Samsa op een ochtend ontwaakte uit onrustige dromen, ontdekte hij dat hij in bed was veranderd in een reusachtig eng beest.'
Gregor, die dus van de ene op de andere dag in een beest is veranderd, is eerder geneigd zijn gedaanteverwisseling te zien als straf voor zaken waarvoor hij zich schuldig voelt, dan als onrecht dat hem wordt aangedaan.
Op zijn werk wordt Gregor direct verstoten. Zijn familie probeert het wat langer met hem. Maar het beest verzwakt snel in het beklemmende verhaal en komt te overlijden.

 

De gecompliceerde thematiek wordt door Kafka in helder proza beschreven. Met ironie en absurdisme gaat Kafka uit van een duistere wereld.

 

De gedaanteverwisseling moet haast een metafoor zijn voor iets anders. Menigeen is naar de betekenis ervan op zoek. Gregor ligt de schuld bij hem zelf. Maar schuld waarvoor? En tegenover wie? Schuld heeft te maken met verantwoordelijkheid tegen Gregor zelf. Zijn geweten knaagt. Heeft hij zijn authentieke ik wel geleefd? Leefde hij in de betekenis van het woord? Gregor's ideale beeld sluit niet aan bij de realiteit. De druk van de schuld voelt aan alsof hij een insekt is. De schuld komt voort uit routine, door verplichtingen. Hierdoor heeft hij geen tijd en ruimte om tot groei te komen, en zit hij letterlijk en figuurlijk gevaangen in het insekt.

De gedaanteverwisseling is een verontmenselijking, één van een verpletterende kracht.

3e deel uit een reeks recensies van de auteur Kathleen McGowan.
In het Medici mysterie duikt Maureen opnieuw de geschiedenis in. Haar vriend blijkt gelinkt te zijn met de familie de Medici, en met name met Lorenzo de Medici. De Medici's waren beschermers van de kunst, o.m. Donatelli, Botticelli en Michelangelo. Sandro Botticelli schilderde over Maria Magdelena. Het bestuderen van deze werken moet McGowan veel tijd gekost hebben.

 

Het boek speelt zich meer af in het verleden. De Medici's kregen les in het Libro Rosso door een geheimzinnige meester. Steeds is er de bevestiging van de belofte van Jezus dat steeds weer 2 geliefden zullen opstaan, als vervangers van Jezus en Maria Magdelena; 'de tijd keert weder'. Het boek moet het toch vooral hebben van de verwikkelingen in het verleden, en de ontdekking van de schilderijen, en McGowan ligt hier veel bezieling in.
De gebeurtenissen in het heden zijn wat wat meer op de achtergrond, al is er wel een bindende schakel.

 

Bijna zijdelings is er een zoektocht naar de Speer van het Lot, de speer waar Jezus mee in de zij is gestoken om zijn dood vast te stellen. (Noot: meerdere machthebbers namen deze speer zeer serieus. In het bezit van de speer zou men in de wereld de macht kunnen veroveren. Hitler en Karel de Grote wilden deze speer bezitten.) Tegelijk is er de zoektocht naar Longinus Gaius, de Romeinse soldaat die Jezus doorstak met de speer, hij zou zijn verdoemd door niet te kunnen sterven.

 

Tot zover veel over Maria Magdalena. In een andere droom van Maureen roept een andere vrouw uit de geschiedenis naar Maureen om goed te worden begrepen.. Schrijf ik dan nu ook, slot, of eerder Wordt vervolgd??

Schaken is een edel spel/sport. Het is Iraans van oorsprong (vergelijk Shah - Schaken) en is al oud. Het schaken wordt op een vierkant bord gespreeld, op 64 velden, in 8 x 8 rijen. Een spel (noot: dit is geen schaakcursus) wordt door 2 personen gespeeld, en ieder begint met 16 stukken. Elke speler heeft zijn eigen kleur: wit of zwart.
Elke speler heeft 8 pionnen. In hun 1e zet mogen ze 2 velden vooruit, daarna maar 1 veld vooruit. Er zijn 2 torens die recht vooruit mogen (met meerdere velden tegelijk), 2 lopers die mogen diagonaal over het bord. En 2 paarden: de mogen 2 vooruit en 1 opzij en mogen over andere stukken heen springen, andere stukken mogen dit niet. Dan is er 1 koningin, ook wel dame genoemd. Zij mag vooruit en diagonaal over het bord, en met meerdere velden tegelijk. Tenslotte is er 1 koning, die vooruit en diagonaal mag bewegen, maar wel met één veld tegelijk. Het gaat erom  bij het schaken, de koning van de tegenstander "schaakmat" te zetten, dat deze nergens meer heen kan.
Met zoveel stukken, en aantal velden, ontstaat een oneindig aantal mogelijkheden voor een partij verloop. De stukken zelf zijn mooi vormgegeven, en tikken tegen kunst aan.

 

Stefan Zweig speelt wel een heel bijzonder spelletje schaak in het psychologisch geschreven verhaal "Schaaknovelle". Aan boord van een schip wordt een wereldkampioen (WK) schaken naar een schaakbord gelokt en speelt schaak met een groepje samenspanners, die kansloos verliezen, een volgende partij vangt an..
Zij krijgen onverwachte hulp van een tot dan toe onopvallende passagier. Door diens aanwezigheid slepen ze er een remise uit.
De WK schaker wil revanche, maar dan wel tegen de helper. Voor aanvang van de bewuste partij doet de man zijn verhaal. Ooit was hij een gevangene van de Gestapo en zat vast in een witte cel. Hij wist een boek met schaakpartijen naar zijn cel te smokkelen, en ging alle partijen uit zijn hoofd leren en na te spelen. Het boek kwam uit, en opnieuw sloeg de verveling toe. De man ging partijen tegen zich zelf spelen, en verzon een werkelijke 2e persoon en creëerde een dubbel personage, één die met de kleur wit speelde en één die met de kleur zwart speelde. Dit tikte natuurlijk tegen macaber aan, hij werd een gespleten persoonlijkheid en werd zijn schaken een verslaving, of, erger: een schaakvergiftiging.

 

Het gaat vooral om dat deel van het boek, die van de 2 persoonlijkheden in één lichaam, een gespleten persoonlijkheid, dat is erg duister.
Het verloop van de partij tegen de WK schaken wil ik hier niet onthullen. De wereld van het schaken kent meerdere lagen, en deze kant is een gevaarlijke.
Stefan Zweig, van Joodse afkomst, geboren te Wenen, nam na het uitbreken van de 2e wereldoorlog de Engelse nationaliteit aan. Hij emigreerde naar Brazilië. In 1942 pleegde hij samen met zijn vrouw zelfmoord. Hij kon niet leven in een wereld met het idee dat Hitler mogelijk de oorlog zou winnen...
Deze extra wetenschap plaatst het boek wel erg in de duistere kant van de menselijke ziel...

Nieuwe commentaren

25.11 | 00:33

Ben al een tijdje op zoek naar het boek Heelal van Anwb.
Waar An ik dit boek nog vinden?

...
26.08 | 13:44

Je beschrijving maakt, dat ik nieuwsgierig ben geworden naar het boek en de quote; de mens zou meer bescheiden zijn, dat ze slechts een druppel is in 't geheel.

...
24.07 | 00:35

Inderdaad. Zo is het. Genieten van muziek.
Muziek zal er altijd zijn. Xxx

...
11.07 | 22:34

Interessant verhaal en schilderij Gerrit!! Bedankt voor het doorgeven!

...